شروع ساخت و طراحی اتاق های تمیز از کشورهای آمریکا و اروپا آغاز گشت. به منظور ساخت اتاق های تمیز، می بایست از انواع تجیهزات اتاق تمیز و تهویه ای بهره برد. تجهیزات به کار رفته باید به گونه ای باشند که بتوانند استانداردهای مورد نظر را رعایت کنند.
اتاق تمیز چیست؟
اتاقهای تمیز برای به حداقل رساندن نفوذ ذرات معلق در هوا ( که از طریق فیلترهای HEPA یا ULPA به دست میآید) و برای کنترل آنچه برای ذرات تولید شده در اتاق تمیز اتفاق میافتد طراحی شدهاند. طراحی خوب جریان هوا، مانند جریان آشفته، به جلوگیری از رسوب ذرات بر روی سطوح کمک می کند (ذرات با دو مکانیسم اصلی ته نشین می شوند: رسوب گرانشی و رسوب آشفته).
حذف این ذرات از طریق استخراج هوای اتاق با افزودن هوای پاک به داخل اتاق (نرخ تبادل هوا) حاصل می شود. جریان ذرات موجود در هوا از یک منطقه کمتر تمیز نیز می تواند از طریق اختلاف فشار مثبت از ورود به منطقه ای با سطح تمیزی بالاتر جلوگیری شود.
این اصول طراحی اتاقهای تمیز (که از طریق مطالعات تجسم جریان هوا قابل مشاهده است) به خوبی درک شدهاند و برای دههها وجود داشتهاند، که از طریق پیشرفتهای فناوری با هدف بهبود کنترل بهبود یافته است.
کاربرد اتاق تمیز
صنایع غذایی
داروسازی
کشاورزی
تولیدات بهداشتی
هوافضا
اپتیک
الکترونیک
صنعت خودروسازی
فناوری اطلاعات
محیط زیست
نظامی
اتاق عمل
آزمایشگاه ها و غیره
اصول بهکارگیری و تأمین تجهیزات اتاق تمیز
بسته به اینکه اتاق تمیز ما در کدام صنعت به کار می رود، از تجهیزات متفاوتی می بایست استفاده کرد. برخی صنایع بسیار حساس هیتند و تجهیزات به کار رفته در اتاق تمیز با توجه به استاندارد مطلوب آن باید از دقت بالایی برخوردار باشند.
به طور کلی رعایت نکات زیر ضروریست:
دستگاه های به کار رفته باید به گونه ای باشند که حداقل آلودگی را ایجاد کنند.
وجود برنامه ریزی مرتب برای تمیزکاری و تعمیرات تجهیزات به کار رفته
بازرسی بر طبق برنامه برای بررسی کارکرد مناسب تجهیزات اتاق تمیز
مهمترین تجهیزات اتاق تمیز
اتاق تمیز محلی ست که در آن غلظت ذرات معلق در هوا تحت کنترل است. به همین دلیل باید از تجهیزاتی بهره برد که درآن، شرایط به بهترین حالت برقرار باشد.
برخی از تجهیزات در سیستم اتاق تمیز
باکس های فیلتر هوا
سیستم اینترلاک
پنجره مخصوص
کف پوش آنتی باکتریال
درب غیر هم باد و هم باد
ساندویچ پنل
پس باکس ها
گیج اختلاف فشار
هواساز هایژنیک
اتاق تمیز مدولار
اتاق تمیز مدولار انعطاف پذیرترین اتاق تمیز مونتاژ شده است. می توان آن را با توجه به نیازهای مختلف در مورد عملکردها، کاربردها، محیط نصب، دما، رطوبت، کلاس تمیزی هوا و غیره سفارشی کرد. مانند پروژه اتاق تمیز در مقیاس بزرگ، اتاق تمیز مدولار نیز می تواند یک محیط محلی با کلاس تمیزی از ISO 4 تا ISO8 ایجاد کند.
امکانات اتاق تمیز مدولار
قابل استفاده در صنایع مختلف مانند آزمایشگاه، ابزار دقیق، بیوفارما و غیره.
اندازه کوچک، معمولا کمتر از 100 متر مربع، با یک اتاق تمیز اصلی
الزامات مختلف پاکیزگی هوا از ISO4 تا ISO 8 را برآورده میکند.
نه تنها تمیزی هوا، بلکه دما، رطوبت، فشار نیز قابل کنترل است.
طراحی مدولار برای اطمینان از مونتاژ و نصب آسان و سریع
پیش ساخته و مونتاژ شده در کارخانه
طراحی انعطاف پذیر و سفارشی برای پاسخگویی به نیازهای مختلف
طراحی BIM برای تجسم نیازهای خاص مشتری با تمام جزئیات
مونتاژ ویدئو و راهنمای نصب منحصر به فرد برای راهنمایی مشتریان
تجهیزات فرنیش اتاق تمیز توصیهشده
کمدهای ایمن برای لباس و اموال شخصی
پاک کننده کفش، با برس های چرخان برای حذف آلودگی های ناخالص
دوش هوا، با جت های هوای فیلتر شده هپا برای حذف آلودگی ها
ایستگاه شستشوی دستی، عملیات بدون لمس
خشک کن دستی، هوای فیلتر شده با HEPA/ULPA، بدون تماس
دستگاه پخش دستکش برای آستر دستکش یا زیر دستکش
ایستگاه شستشو/خشک کردن دستکش
دستگاه پخش ماسک صورت
سطل زباله - باید در هر جایی که بسته بندی برداشته می شود نصب شود
قفسه لباس باز برای لباس های قابل استفاده مجدد
قفسه های ذخیره سازی پوشاک برای پوشاک یکبار مصرف بسته بندی شده، کابینت Overstock
میز اتاق تمیز برای سازمان
ظرف زباله
ریل های نازک ارگونومیک از پرسنل پشتیبانی می کنند در حالی که روپوش می پوشند
پلت فرم لباس یک سطح غیر آلوده را برای جلوگیری از نقض لباس فراهم می کند
برف پاک کن - برای تمیز کردن نیمکت قبل از پوشیدن چکمه ها استفاده می شود
قفسه چکمه و پخش کننده روکش کفش (همچنین ممکن است در نیمکت ها گنجانده شود)
نیمکت های لباس مجلسی که هنگام پوشیدن چکمه استفاده می شود. چکمه ها در سمت "تمیز" باقی می مانند
آینه اتاق تمیز برای بازرسی نهایی (کنار به پهلو با پوستری که مدل به درستی پوشیده شده را نشان می دهد)
دوش هوا - ممکن است در ورودی اتاق تمیز مورد نیاز باشد
سطل زباله برای پوشاک یکبار مصرف
درجهبندی هوای تمیز در کلین رومها
مهمترین موضوع مورد بحث در اتاق های تمیز، کنترل آلودگی می باشد و بر طبق بیان استاندارد، می بایست سایر موارد از قبیل دما، رطوبت، ذرات معلق و مانند آن در کلین روم ها تحت کنترل باشد.
یکی از این شاخصه ها، هوای تمیز می باشد که برای صنایع مختلف میزان تمیز متفاوت بوده و درجه تمیزی گوناگونی برای آن تعریف شده است.
معمول ترین استانداردی که برای هوای تمیز به کار می رود، درجه تمیزی هوا را از A تا D تقسیم بندی می کند. درجه A بیشترین درجه تمیزی هوا می باشد و برای صنایع بسیار حساس به کار می رود.